dinsdag 9 februari 2010 08:50
door Gerhard te Winkel

,,Het Historisch InformatiePunt (HIP) heeft een jaarthema. Dit keer is het de crisis van de jaren dertig'', vertelde Hilde Klein van de Openbare Bibliotheken Eemland. ,,We hebben voor de Durabofabriek gekozen, omdat ze het goed deden in de crisis. Door de visie van Eip Meerbeek hield hij meer dan dertig mensen aan het werk. Hij sloot een deal met mensen in Nederlands-Indië dat ze zijn fietsen zouden afnemen.'' Ze vertelde dat bezoekers verhalen over het verleden zouden vertellen en herinneringen op zouden halen, die op video vastgelegd zouden worden voor het HIP.
Klein prees de visie van Meerbeek. In gesprekken met oude Woudenbergers bleek echter al snel dat de koopmansgeest niet het enige is dat opviel aan Meerbeek. In bedekte termen wordt verteld dat hij in de oorlog de kant van de Duitse bezetter koos. ,,Dat ligt nog steeds heel gevoelig in het dorp'', zeggen ze. De mensen willen dan ook niet met hun naam in de krant. ,,De dingen, die Eip deed, die doe je niet'', vertellen ze. ,,Het ligt heel gevoelig in het dorp.'' Meer willen ze er niet over het verleden zeggen.
Loskrijgen
Opvallend is dat het niet meeviel om spullen van de oude fabriek bij mensen los te krijgen. Daarom is er ook aandacht voor de Roelewiel kettingkastenfabriek. Een Woudenbergse fabriek, die in 1920 opgericht werd door Eip Meerbeek. ,,Ze maakten ook ritsen. Veel thuiswerkers in het dorp hebben ritsen in elkaar gezet. Ze werden thuisbezorgd en dan moesten ze in elkaar gezet worden. Dat was leuk werk'', haalt een Woudenberger herinneringen op. Een oud-medewerker wil verder niets vertellen over zijn werk in de fabriek. Ook over de geschiedenis van de fabriek wil hij niets zeggen. ,,Ik heb het allemaal gewist.''
Woningen
Liefhebbers liepen zaterdag verlekkerd om de gerepareerde fietsen van Durabo en de fietsplaatjes die vroeger op de fietsen zaten. De fabriek was in de jaren dertig vernieuwend. Ze bracht een prima sportfiets op de markt. Durabo bouwde ook tandems. De vijfpersoons tandem van de fabriek baarde overal veel opzien. Eip Meerbeek zorgde dat zijn arbeiders een dak boven hun hoofd hadden. Hij liet tien woningen bouwen aan de Ekrisweg. Zelf woonde hij in een schitterend pand met een grote vijver. In het water zwommen paling en kabeljauw. Mensen voeren op de vijver in kano's en boten. Tijdens de oorlog raakte het fraaie woonpand van Eip Meerbeek in verval. Eip Meerbeek overleed in 1949 na ongelukkige val in huis. Onder leiding van zijn zonen ging het in de loop van de tijd achteruit met de fabriek. Uiteindelijk waren er nog drie medewerkers over toen de fabriek tijdens de crisis in de jaren tachtig het loodje legde.